AD(H)D (Attention Deficit Hyperactivity)Disorder) is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit. De mate waarin deze kenmerken zich uiten, verschilt per individu en kan met de leeftijd veranderen.
Overwegend onoplettend beeld (ADD): moeite met concentratie, dromerig, snel afgeleid.
Overwegend hyperactief-impulsief beeld: rusteloosheid, moeite met impulscontrole.
Gecombineerd beeld: zowel aandachtsproblemen als hyperactiviteit en impulsiviteit.
De geraadpleegde academische literatuur is onderaan deze pagina terug te vinden.
Accepteer en benadruk positieve eigenschappen.
Geef duidelijke, korte instructies en directe feedback.
Werk met beloningssystemen en visuele ondersteuning.
Structureer de leerstof en leer leerlingen samenvatten.
Laat korte fysieke activiteiten toe (bv. iets halen, bewegen).
Te veel complexe of langdurige opdrachten geven.
Onverwachte veranderingen zonder aankondiging.
Uitgestelde of zware straffen geven.
Onoverzichtelijk lesmateriaal gebruiken.
Bij leerlingen met ADHD kan je werken met een time-outkaart die ze op een rustige en afgesproken manier kunnen inzetten. Wanneer een leerling merkt dat het te druk wordt of de concentratie wegzakt, mag hij of zij de kaart gebruiken om gedurende vijf minuten naar een voorziene rustige plek in de klas of op de gang te gaan. Deze korte pauze helpt om te ontprikkelen, emoties te reguleren en opnieuw focus te vinden.
Belangrijk is dat dit vooraf duidelijk wordt afgesproken als een normaal hulpmiddel, niet als straf. Zo leert de leerling om zelf aan te geven wanneer een korte pauze nodig is. Daarna kan hij of zij weer rustig aansluiten bij de les, vaak met meer aandacht en controle.
Zet je lesinstructies online zodat leerlingen ze op elk moment opnieuw kunnen bekijken wanneer ze iets vergeten of willen herhalen. Dit geeft extra houvast, vooral bij leerlingen die moeite hebben met verwerken van informatie in één keer. Je kan de instructies ook inspreken of als audio aanbieden, zodat leerlingen met lees- of taalmoeilijkheden ze makkelijker kunnen volgen. Op die manier verhoog je de toegankelijkheid voor leerlingen. Bovendien bevordert dit zelfstandigheid, omdat leerlingen minder afhankelijk zijn van herhaling in de klas.
Laat leerlingen tijdens zelfstandig werk eventueel gebruikmaken van oortjes met rustige muziek. Dit kan helpen om storende prikkels uit de klas te verminderen en de concentratie te verhogen, vooral bij leerlingen met ADHD of andere aandachtsmoeilijkheden. De muziek werkt als een soort “filter” waardoor ze zich beter kunnen focussen op hun taak. Het is belangrijk om duidelijke afspraken te maken over wanneer muziek toegelaten is, zodat het geen afleiding wordt. Zo creëer je een rustige en persoonlijke werkmodus binnen de klas.