Hoe verschilt het leersteundecreet van het M-decreet in doelstellingen, inclusie, impact en werking in de praktijk?
Het M-decreet is op 21 maart 2014 goedgekeurd en op 1 september 2014 ingevoerd met als reden dat leerlingen die meer ‘hulp’ nodig hebben te snel naar buitengewone scholen worden gestuurd dit klopt volgens artikel 24 van het VN-verdrag van de rechten van personen met een handicap niet. Iedereen heeft recht op deelname aan normaal onderwijs. Het M-decreet zorgde ervoor dat er meer leerlingen, ongeacht hun hulpbehoeften, gewoon onderwijs konden volgen en minder leerlingen naar het buitengewoon onderwijs werden verwezen.
Het is ook niet enkel het VN-verdrag van de rechten van personen met een handicap die zegt dat iedereen recht heeft op normaal onderwijs dit komt ook terug in het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind en de Belgische grondwet.
Dankzij het M-decreet was inclusief onderwijs de eerste optie voor het leersteundecreet. Om het mogelijk te maken dat de leerlingen met hulpbehoeften gewoon onderwijs kunnen volgen, zal de school een zorgcontinuüm uitbouwen en samen zitten met het leerkrachtenteam en het CLB om na te gaan welke specifieke aanpassingen en onderwijsbehoeften de leerling nodig heeft om de lessen zo optimaal te kunnen meevolgen.
Het M-decreet bestaat uit 5 krachtlijnen, ondanks deze 5 krachtlijnen en goede ideeën op papier, waren er in de praktijk niet voldoende middelen voor leerkrachten en scholen. Vandaar dat het M-decreet niet echt een succes was in de praktijk en er een nieuw decreet is gekomen, namelijk het leersteundecreet.
Het leersteundecreet is een maatregel die werd goedgekeurd op 5 mei 2023 en is ingevoerd op 1 september 2023. Dit decreet is ook opgericht om meer leerlingen te laten instromen in het regulier onderwijs en minder in het buitengewoon onderwijs.
Er is wel een verschil met het M-decreet, het leersteundecreet is namelijk niet enkel leerlinggericht maar het is ook leerkracht- en teamgericht. Doordat het leersteundecreet ook verder reikt dan de leerlingen, zijn niet enkel de leerkrachten dicht betrokken bij het decreet. Scholen werken namelijk ook samen met leersteuncentra.
Het leersteundecreet richt zich op de behoeften van leerlingen, leraren en schoolteams met 3 belangrijke doelen:
Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften met een verslag de kans geven: om zich maximaal te ontwikkelen, hun leerwinst te versterken, hun zelfstandigheid te vergroten en volwaardig deel te nemen aan het gewoon secundair onderwijs.
De vaardigheden van leraren en schoolteams versterken om leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften te begeleiden.
Een inclusieve klaspraktijk + schoolcultuur ontwikkelen.
Als we deze doelen vergelijken met die van het M-decreet zien we dat er bij het leersteundecreet meer wordt gefocust op duurzame onderneming in de klas en niet zo zeer op individuele begeleiding buiten de klas.
Wij hebben voor ons onderzoek ook een bevraging gedaan op het werkveld en uit deze bevraging bleek dat veel leerkrachten of leerondersteuners zelf geen verandering merken in de praktijk tussen de twee decreten. Ze gaven enkel aan dat er wel meer leerondersteuners duidelijk aanwezig zijn, maar dat er voor de rest niet veel is veranderd.
Daarnaast geven ze wel aan dat het decreet wel bijdraagt aan inclusiever onderwijs en ze zich in gemiddelde mate ondersteund voelen. Ze merken dit ook aangezien ze geen extra ondersteuning over bijscholingen krijgen, 66,7% van onze respondenten gaf dit aan.
Het verschil in de praktijk is dat scholen leerlingen met een beperking bij het M-decreet niet mogen weigeren en bij het leersteundecreet wel als de draagkracht te groot is, is voor 50% veranderd maar voor de overige 50% ook niet. Er wordt wel meer gezocht naar een school dat past bij de noden van de leerling, gewoon of buitengewoon.
Uit de bevraging kwam ook heel duidelijk terug dat leerkrachten meer nood hebben aan een tool waar ze hulpmiddelen vinden voor leerlingen met extra noden. Vandaar dat we deze site hebben gemaakt.